Προθεσμία υποβολής εργασιών: 31 Οκτωβρίου 2026, 23:59

Έκταση περίληψης: 400 λέξεις, Κάθε σύνεδρος μπορεί να συμμετέχει μέχρι σε 2 ανακοινώσεις

Έγκριση-αποδοχή εργασιών:

Κόστος συμμετοχής: 60 ευρώ Μεταπτυχιακοί/ές φοιτητές/ήτριες: 30 ευρώ Προπτυχιακοί/ές φοιτητές/ήτριες: δωρεάν

Η κατάθεση της συνδρομής θα γίνεται στον ΕΛΚΕ ΕΚΠΑ. Λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν σύντομα. 

Η εμπρόθεσμη καταβολή της προβλεπόμενης εισφοράς εγγραφής αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να συμπεριληφθεί η εισήγηση στο πρόγραμμα του συνεδρίου.

---

Πώς μπορεί η κριτική εκπαίδευση να συμβάλει στην αμφισβήτηση των σχέσεων εκμετάλλευσης και κυριαρχίας στην Ελλάδα και διεθνώς; Τι σημαίνει αποαποικιοποίηση της γνώσης και της εκπαιδευτικής πράξης στις σημερινές συνθήκες; Πώς μπορούν το σχολείο, το πανεπιστήμιο και τα κοινωνικά κινήματα να γίνουν χώροι καλλιέργειας κριτικής συνείδησης και διεθνιστικής αλληλεγγύης; Πώς συνδέονται οι αγώνες για δημόσια και δημοκρατική εκπαίδευση με τους αγώνες των λαών για αυτοδιάθεση, απελευθέρωση και κοινωνική δικαιοσύνη;

Το 6ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κριτικής Εκπαίδευσης επιδιώκει να δημιουργήσει έναν χώρο θεωρητικής διερεύνησης, εμπειρικής έρευνας και παιδαγωγικού διαλόγου γύρω από αυτά και άλλα παρόμοια ερωτήματα. Συνδέει την κριτική της αποικιοκρατίας, του ιμπεριαλισμού και της αποικιακότητας με τις σύγχρονες συνθήκες της εκπαίδευσης στην Ελλάδα και διεθνώς, εξετάζοντας τις σχέσεις κυριαρχίας που οργανώνουν τη γνώση, τους θεσμούς και την καθημερινή ζωή μέσα και έξω από το σχολείο.

Στο σύγχρονο ελληνικό πλαίσιο, η συζήτηση αυτή συνδέεται με την υπεράσπιση της δημόσιας παιδείας απέναντι στην υποχρηματοδότηση, την εμπορευματοποίηση, τον αυξανόμενο αυταρχισμό και τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Αφορά τις συνθήκες εργασίας των εκπαιδευτικών, τους όρους πρόσβασης στη γνώση και τις δυνατότητες δημοκρατικής συμμετοχής στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο. Η εμπειρία της λιτότητας και των αναδιαρθρώσεων του κοινωνικού κράτους θέτει ερωτήματα για τη σχέση εθνικών επιλογών, ευρωπαϊκών πολιτικών και διεθνών οργανισμών, καθώς και για τις κοινωνικές δυνάμεις που προωθούν ή αμφισβητούν αυτές τις κατευθύνσεις.

Παράλληλα, οι εμπειρίες προσφύγων και μεταναστών, ο ρατσισμός και ο εθνικισμός, η ενίσχυση αυταρχικών λόγων και πρακτικών και οι αγώνες αλληλεγγύης προς λαούς που αντιμετωπίζουν πόλεμο, κατοχή και εκτοπισμό θέτουν άμεσα ερωτήματα για τον προσανατολισμό της κριτικής εκπαίδευσης. Πώς γίνονται αυτές οι συνθήκες αντικείμενο συλλογικής διερεύνησης και κριτικής κατανόησης; Πώς συνδέεται η παιδαγωγική πράξη με τους αγώνες για κοινωνική δικαιοσύνη, αυτοδιάθεση και διεθνιστική αλληλεγγύη;

Η αποαποικιοποίηση θέτει στο επίκεντρο τις υλικές και γνωσιακές σχέσεις εξουσίας: ποιες γνώσεις αναγνωρίζονται ως έγκυρες, ποιες γλώσσες νομιμοποιούνται, ποιες εμπειρίες αποσιωπώνται και ποιοι συμμετέχουν στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο, τα ερωτήματα αυτά αφορούν τα αναλυτικά προγράμματα, τις διδακτικές και ερευνητικές πρακτικές, τις γλωσσικές ιεραρχίες και τους θεσμικούς αποκλεισμούς.

Ο διεθνισμός ανοίγει τη συζήτηση για το πώς οι αγώνες στην Ελλάδα συνδέονται με αγώνες άλλων λαών για αυτοδιάθεση, ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη. Οι εκπαιδευτικοί και φοιτητικοί αγώνες, οι αντιφασιστικές και αντιπολεμικές κινητοποιήσεις και οι πρωτοβουλίες αλληλεγγύης προσφέρουν πεδία συλλογικής μάθησης και πολιτικής συγκρότησης.

Με αφετηρία την κριτική παιδαγωγική και τη διαλεκτική σχέση αναστοχασμού και δράσης, το συνέδριο εξετάζει την εκπαίδευση ως πεδίο κοινωνικής διαπάλης και δυνατότητας μετασχηματισμού.

Προσκαλούνται θεωρητικές και εμπειρικές ερευνητικές συμβολές, καθώς και κριτικά τεκμηριωμένες παιδαγωγικές παρεμβάσεις, από την Ελλάδα και διεθνώς. Οι συμβολές μπορούν να περιλαμβάνουν ιστορικές και συγκριτικές μελέτες, ποιοτική, ποσοτική και μικτή έρευνα, εθνογραφικές προσεγγίσεις, κριτικές αναλύσεις λόγου και πολιτικής, συμμετοχική έρευνα και έρευνα δράσης. Κοινός προσανατολισμός είναι η σύνδεση της θεωρητικής επεξεργασίας με τις υλικές συνθήκες, τις βιωμένες εμπειρίες και τις δυνατότητες κοινωνικού και εκπαιδευτικού μετασχηματισμού.

Θεματικοί Αξονες

• Κριτική παιδαγωγική, αποαποικιοποίηση και διεθνισμός: θεωρητικές συναντήσεις και εντάσεις
  Μαρξιστικές, αντιαποικιακές, μεταποικιακές, αποαποικιακές και φεμινιστικές προσεγγίσεις· σχέσεις τάξης, φυλετικοποίησης (racialization) και φύλου· κριτική συνείδηση, χειραφέτηση και συλλογική δράση· σύνδεση της θεωρίας με τις σύγχρονες εκπαιδευτικές συνθήκες.
• Αναλυτικά προγράμματα, σχολική γνώση και ιδεολογία
  Ιεραρχήσεις και αποκλεισμοί στη σχολική γνώση· αναπαραστάσεις λαών, κοινωνικών ομάδων, πολέμων και συγκρούσεων στα σχολικά εγχειρίδια· εθνικισμός και ευρωκεντρισμός· κριτικές παρεμβάσεις στο περιεχόμενο και στις πρακτικές της διδασκαλίας.
• Ιεραρχίες της γνώσης και αποαποικιοποίηση του πανεπιστημίου
  Επιστημική δικαιοσύνη και διεθνείς καταμερισμοί ακαδημαϊκής εργασίας· ηγεμονία της Αγγλικής, δημοσιεύσεις και αξιολόγηση· σχέσεις πανεπιστημίων και κοινοτήτων· ερευνητική δεοντολογία και συμμετοχική παραγωγή γνώσης.
• Γλωσσική πολιτική, πολυγλωσσία και κριτικός γραμματισμός
  Ιδεολογίες της πρότυπης γλώσσας· διάλεκτοι, μειονοτικές και μεταναστευτικές γλώσσες· ελληνόγλωσση εκπαίδευση και πολύγλωσσες τάξεις· γλωσσικά δικαιώματα και παιδαγωγικές αμφισβήτησης των γλωσσικών ιεραρχιών.
• Μετανάστευση, προσφυγιά, σύνορα και εκπαιδευτική δικαιοσύνη
  Πρόσβαση, φοίτηση και ουσιαστική συμμετοχή στην εκπαίδευση· εκπαίδευση σε δομές φιλοξενίας και τοπικές κοινότητες· πολιτικές ένταξης και αφομοίωσης· εμπειρίες παιδιών, οικογενειών και εκπαιδευτικών· αυτοοργάνωση και αλληλεγγύη.
• Ταξικές ανισότητες, ρατσισμός και διασταυρούμενοι αποκλεισμοί
  Κοινωνική αναπαραγωγή και εκπαιδευτικές διαδρομές· εκπαίδευση Ρομά και μειονοτικών πληθυσμών· έμφυλες ανισότητες, σεξουαλικότητα και αναπηρία· γεωγραφικές ανισότητες και υλικές συνθήκες της σχολικής συμμετοχής.
• Λιτότητα, εκπαιδευτικές αναδιαρθρώσεις και δημόσια εκπαίδευση
  Ελληνική και ευρωπαϊκή εκπαιδευτική πολιτική· χρηματοδότηση, ιδιωτικοποίηση και εμπορευματοποίηση· αξιολόγηση και λογοδοσία· επισφάλεια, εργασιακές σχέσεις και συλλογική δράση στην εκπαίδευση.
• Διεθνιστική αλληλεγγύη, πόλεμος και δικαίωμα στην εκπαίδευση
  Παλαιστίνη, αποικιοκρατία και καταστροφή εκπαιδευτικών θεσμών· αντιπολεμική εκπαίδευση και αγώνες αυτοδιάθεσης· κινήματα αλληλεγγύης στην Ελλάδα και διεθνώς· διασυνοριακές συνεργασίες και παιδαγωγικές της συλλογικής ευθύνης.
• Αυταρχισμός, ακροδεξιά και δημόσια παιδαγωγική
  Εθνικιστικοί και ρατσιστικοί λόγοι στη δημόσια σφαίρα· ιστορικός αναθεωρητισμός, θεωρίες συνωμοσίας και ηθικοί πανικοί· λογοκρισία και ακαδημαϊκή ελευθερία· αντιφασιστικές και αντιρατσιστικές παιδαγωγικές.
• Κριτική παιδαγωγική στην πράξη: σχολεία, κοινότητες και κινήματα
  Εμπειρική έρευνα και παιδαγωγικές παρεμβάσεις· έρευνα δράσης και συνεργατική μάθηση· κοινωνικά σχολεία και συλλογικά εγχειρήματα· πολιτική εκπαίδευση μέσα σε εκπαιδευτικούς, φοιτητικούς και κοινωνικούς αγώνες.
• Ψηφιακή εξουσία, τεχνητή νοημοσύνη και κριτική εκπαίδευση
  Ψηφιακές πλατφόρμες και έλεγχος της εκπαιδευτικής γνώσης· εμπορευματοποίηση δεδομένων και επιτήρηση· γλωσσικές και αλγοριθμικές ανισότητες· κριτικός ψηφιακός γραμματισμός και δυνατότητες συλλογικού ελέγχου των τεχνολογιών.
• Κριτική Εκπαίδευση και Εκπαίδευση STEM Ζητήματα Υπέρβασης του Θετικισμού και της «Ουδετερότητας» της Επιστήμης· κοινωνικοί, έμφυλοι και ταξικοί φραγμοί στην επιστημονική έρευνα· ριζοσπαστικά επιστημονικά κινήματα· οικολογική και περιβαλλοντική δικαιοσύνη· ανάδειξη κοινωνικο-επιστημονικών ζητημάτων (κλιματική αλλαγή, βιοηθική, τεχνητή νοημοσύνη, πανδημίες, διαχείριση των φυσικών πόρων, πυρηνική ενέργεια) · ηθική της επιστήμης και της τεχνολογίας· κριτικός επιστημονικός γραμματισμός.

---

Αφίσα Συνεδρίου

Σχεδίαση Αφίσας: Μυρτώ Φίλη